توجه : تمامی مطالب این سایت از سایت های دیگر جمع آوری شده است. در صورت مشاهده مطالب مغایر قوانین جمهوری اسلامی ایران یا عدم رضایت مدیر سایت مطالب کپی شده توسط ایدی موجود در بخش تماس با ما بالای سایت یا ساماندهی به ما اطلاع داده تا مطلب و سایت شما کاملا از لیست و سایت حذف شود. به امید ظهور مهدی (ع).

    معنی شعر آب اجل که هست گلوگیر خاص و عام

    دسته بندی :
    1. نکس 98
    2. مطالب سایت
    32بازدید

    معنی شعر آب اجل که هست گلوگیر خاص و عام را از سایت نکس 98 دریافت کنید.

    نشر دانش زبان و ادبیات فارسی متوسطه

    5- او به امامان شیعه از جملهامام حسین (ع ) علاقه ی خاصی داشته و اشعاری در رثای شهیدان کربلا سروده است.

                                                                    بیداد ظالمان

    قالب : قصیده / وزن عروضی : مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن/ بحر عروضی : مضارع مثمّن اخرب مکفوف محذوف

    مخاطب قصیده : طبقه ی مرفه و حاکم عصر شاعر ( سیف فرغانی )

    محتوا : 1- نقد طبقه ی مرفه و حاکم عصر شاعر

               2- نا پایداری ایام خوش آنان

                      هم مرگ بر جهان شمانیز بگذرد                 هم رونق زمان شما نیز بگذرد .

    جهان : مجاز از " وجود و زندگی "

    مرجع: " شما " طبقه ی حاکم و مرفه جامعه

    رونق : فروغ ، زیبایی ، درخشش ، شکوه / زمان : زمانه ، دوران

    واژه های " شما نیز بگذرد " آ رایه ی تکرار

    معنی : در نهایت ، مرگ نیز به سراغ شما خواهد آمد و رونق و شکوه دوران شما نیز روزی به پایان خواهد رسید.

    مفهوم : تاکید بر " گذرا بودن روزگار انسان های مرفه و بی درد جامعه "

              وین بوم محنت از پی آن تا کند خراب                 بر دولت آشتیان شما نیز بگذرد

    بوم : جغد

    بوم : نماد " نحسی ، نا مبارکی ، شومی "

    محنت : غم و سختی و رنج

    بوم محنت : اضافه ی تشبیهی ( محنت : مشبه / بوم : مشبه به )

    از پی آن : برای آن ، به خاطر آن

    دولت : خوش بختی ، اقبال

    بوم محنت بر آشیان کسی گذشتن : کنایه از " نابودی قدرت و اعتبار " " از بین بردن خوشبختی

                                             ترکیب اضافی مقلوب " آشیانه ی خوشبختی   

                 دولت آشیان        

                                              نوعی تشبیه (" مشبه: دولت ( اقبال ) / مشبه به : آشیان )

    معنی:محنت و سختی ، جغد شوم ویرانگری است که به ما بسنده نمی کند شما را نیز خانه خراب خواهد کرد

                          باد خزان نکبت ایام ناگهان                   بر باغ و بوستان شما نیز بگذرد

    خزان : پاییز / نکبت : بدبختی ، رنج ، سختی ، مصیبت

    باد خزان نکبت ایام : اضافه ی تشبیهی ( مشبه : نکبت ایام ( بدبختی های روزگار )/ مشبه به: باد خزان )

    باغ و بوستان : استعاره ی مصرحه از " قدرت و شکوه و خوشی زندگی

    باد خزان و باغ بوستان : تناسب

    واج آرایی ، تکرارمصوت - ( در مصراع اول ) و صامت های " ب " ، "ن"و مصوت "ا"

    باد خزان بر باغ وزیدن : کنایه از ویرانی و نابودی خوشی ها و لذات

    معنی: بدبختی های روزگار که مثل باد پاییز ویرانگر است ناگهان بر باغ و بوستان شما نیز خواهد گذشت ( قدرت و شکوه و خوشی های شما نابود خواهد شد)

    مفهوم : سختی ها و ناملایمات زندگی برای تمامی اقشار جامعه است

                   آب اجل که هست گلوگیر خاص و عام            برحلق و بر دهان شما نیز بگذرد

    اجل : مرگ (اهمیت املایی دارد )

    آب اجل: اضافه ی تشبیهی ( اجل : مشبه/ آب مشبه به )

    گلوگیر : کنایه از " نابود کننده ، خفه کننده، کشنده ، آزار دهنده " صفت فاعلی مرکب مرخّم

    خاص و عام : آرایه ی تضاد ، مجاز از " همه ی مردم ، همه ی جانداران "

    گلو ، حلق ، دهان : تناسب

    آب اجل بر حلق کسی گذشتن : کنایه از" مرگ و نابوی"

    بیت تلمیح دارد به آیه ی " کلّ نفس ذائقه الموت " هر نفسی طعم مرگ را میچشد            ( خود آزمایی

    بیت دارای تمثیل است.

    معنی : مرگ که نابودکننده خاص و عام است روزی شما را نیز نابود خواهد کرد.

    مفهوم : مرگ فراگیر است برای همه ی موجودات

               چون داد عاقلان به جهان در، بقا نکرد                 بیداد ظالمان شما نیز بگذرد

    داد : عدل و انصاف

    به جهان در: دو حرف اضافه برای یک متمم          دستور تاریخی

    بقا نکرد: باقی نماند / بیداد : ظلم و ستم

    تضاد :داد و بیداد    ـ      عادلان و ظالمان       

    واج آرایی ، تکرار مصوّت "ا" و صامت های " د"   و "ن "

    معنی: وقتی که عدل و انصافانسان های عادل در جهان باقی نمی ماند ظلم و ستم ظالمان نیزیقیناً از بین رفتنی است.

    مفهوم : عدل و ظلم ( در این جهان ) هر دو زوال پذیر است

    ارتباط معنایی دارد با:

    1- ما بارگه دادیم این رفت ستم با ما               بر قصر ستم کاران تا خود چه رسد خذلان       (خاقانی )

    2- نماند همی نیک و بد پایدار

              در مملکت چو غرّش شیران گذشت و رفت              این عوعو سگان شما نیز بگذرد

    مملکت : می تواند مجاز از " دنیا " باشد/غرّش : بانگ ، فریاد ، خروش

    شیران : استعاره ی مصرحه از " شجاعان و قدرتمندان"

    عوعو: وق وق، " نام آوا" که بیانگر صدای سگ است. استعاره از : قدرت های ظاهری "

    سگان :استعاره ی مصرّحه از " افراد پست فرو مایه و ظالم "

    غرش و عو عو /سگان و شیران: در مفهوم تضاد به کار رفته است / کذشت و بگذرد : اشتقاق

    معنی: وقتی که بانگ و خروش انسان های شجاع گذشت و رفتاین صدای گوش خراش شما انسان های پست نیز یقینا رفتنی است.

    مفهوم : زوال پذیری شکوه و قدرت ظاهری انسان های پست و فرو مایه

    ارتباط معنایی دارد با بیت قبل.

               بادی که در زمانه بسی شمع ها بکشت            هم بر چراغدان شما نیز بگذرد

    باد : استعاره ی مصرّحه از " مرگ "/ شمع : استعاره ی مصرّحه از " وجود انسان ها "

    چراغدان : استعاره ی مصرحه از " زندگی و قدرت ( طبقه مرفه و حاکم )"

    شمع و چراغدان : تناسب

    باد : تشخیص ( به خاطر " کشتن " )/ باد بر شمع و چراغدان وزیدن : کنایه از " مرگ و نابودی"

    معنی : مرگ هم چو بادی است که شمع وجود انسان ها را خاموشی می کند این باد اجل شما را نیز نابود خواهد کرد

    مانند بیت چهارم تلمیح دارد به ایه ی " کل نفس ذائقه الموت "

    ارتباط معنایی دارد با :

    آب اجل که هست گلوگیر خاص و عام                         بر حلق و بر دهان شما نیز بگذرد

         زین کاروان سرای بسی کاروان گذشت               ناچار کاروان شما نیز بگذرد

    کاروان سرا : استعاره ی مصرحه از " دنیا " / کاروان سرا و کاروان : تناسب و تکرار

    کاروان       مصراع اول ) استعاره ی مصرحه از " مردم انسان ها "

                   مصراع دوم ) استعاره ی مصرحه از " عمر زندگی حکومت و قدرت "

    واج آرایی : تکرار مصوت بلند " ا "

    معنی : انسان های زیادی به کاروان سرای دنیا آمده اند و رفته اند شما نیز ناگزیر از این دنیا خواهید رفت

    مفهوم : انسان ها همگی فانی هستند

                ای مفتخر به طالع مسعود خویشتن                 تاثیر اختران شما نیز بگذرد

    مفتخر : افتخار کننده مغرور بالنده / طالع : بخت اقبال شانس / مسعود : فرخنده نیکو با سعادت سعادتمند

    اختران: ستارگان / تاثیر اختران شما نیز بگذرد: کنایه از این که بخت نیک شما نیز به پایان خواهد رسید

    طالع و اختران : تناسب

    واج آرایی : تکرار مصوت" - " و صامت " ت "              ( در واج آرایی" واج های هم صدا یکی محسوب می شوند ) ت= ط)

    اشاره و تلمیح دارد به اعتقاد قدما که ستارگان را در تعیین سرنوشت انسان ها دخیل می دانستند

    معنی: ای کسی که به بخت نیک خود افتخار میکنی این بخت و اقبال فرخنده ی شما نیز بهپایان خواهید رسید.

                   این نوبت از کسان به شما ناکسان رسید             نوبت زناکسان شما نیز بگذرد

    نوبت : وقت ، دفعه

    کسان : انسان های لایق و صالح / ناکسان : انسان های نالایق و نا اهل          آرایه ی تضاد

    ناکسان و نوبت : آرایه ی تکرار / واج آرایی ، تکرار صامت " ن"

    معنی : این نوبت قدرتمندی از انسان های لایق به شما نا لایقان رسیده است ، این قدرت و شوکت نیز از دست شما خواهد رفت.

    مفهوم : قدرت فنا ناپذیر و نا پایدار است

    ارتباط معنایی دارد با :

    هر که آمد عمارتی نو ساخت            رفت و منزل به دیگری پرداخت                     سعدی

    وان دگر پخت همچنان هوسی           وین عمارت به سر نبرد کسی

                   بر تیر جورتان ز تحمل سپر کنیم         تا سختی کمان شما نیز بگذرد

    جور : ظلم و ستم

    تیر جور : اضافه ی تشبیهی (جور : مشبه / تیر : مشبه به )

    زتحمل سپر کنیم : تشبیه ( تحمل :مشبه/ سپر : مشبه به

    کمان : مجاز از " قدرت ،سلطه ، زور و ستم " ( علاقه ی کلیه )

    سختی کمان : قدرت و سلطه فراوان

    تیر و سپر و کمان: تناسب

    معنی : با سپر صبر و تحمل در برابر ستم و ظلم تیر مانند شما ( حاکمان ) استقامت میکنیم تا اینکه

    دوره ی سلطه و قدرت شما نیز به پایان برسد.

                    آبی است ایستاده در این خانه مال و جاه           این آب ناروان شما نیز بگذرد .

    ایستاده : راکد ، ناروان

    خانه : استعاره ی مصرحه از دنیا

    جاه : شکوه ، مقام و منزلت

    آرایه ی تشبیه ( مصراع اول ) : مال و جاه : مشبه / آبی ایستاده: مشبه به

    ناروان : راکد، ایستاده ، ساکن

    ایستاده (= ناروان ) و بگذرد : نوعی تضاد

    آب ناروان : استعاره ی مصرّحه از " مال و جاه "

    گذشتن آب : کنایه از " نابودی و گذرا بودن "

    معنی : مال و جاه و ثروت این دنیایی همانند آبی راکد و ساکن است این آب راکد ( مال و ثروت ) شما نیز گذر خواهد کرد و نابود خواهد شد.

                 ای تو رمه سپرده به چوپان گرگ طبع               این گرگی شبان شما نیز بگذرد

    تو: منظور انسان های پستی که حاکمان ستمگر را روی کار آورده اند

    رمه : گله استعاره ی مصرحه از " مردم "   " توده مردم "

    چوپان : استعاره ی مصرّحه از " عاملان ظالم حکومت "

    گرگ طبع : گرگ صفت ، درنده خو

    چوپان گرگ طبع : نوعی تشبیه دارد ( مشبه :طبع چوپان / مشبه به : طبع گرگ / وجه شبه : درندگی و از بین بردن مردم )

    گرگی : استعاره ی مصرحه از" ظلم و ستم"    " رفتار ظالمانه "

    شبان : چوپان ، استعاره ی مصرّحه از " حاکمان ظالم "

    گرگ و رمه و چوپان و شبان : تناسب ( مراعاتنظیر )

    رمه و گرگ: تضاد ( طباق ) / چوپان گرگ طبع : نوعی پارادوکس

    معنی : ای کسانی که مردم را به دستحاکمان ستمگرگرگ صفت سپرده اید( آگاه باشید ) که این ستمگری شما نیز روزی به پایان خواهد رسید.

                 پیل فنا که شاه بقا مات حکم اوست                  هم بر پیاد گان شما نیز بگذرد

    پیل : فیل

                                       پیل فنا               ( فنا : مشبه / پیل : مشبه به

    اضافه ی تشبیهی          

                                       شاه بقا                ( بقا :مشبه / شاه : مشبه به

    فنا و بقا : تضاد / واج آرایی ، تکرار مصوت کوتاه"- "و مصوت بلند " ا "

                         اصطلاح شطرنج ، یعنی شاه در وضعیتی قرار بگیردکه راهی برای فرارنداشته باشد  

    مات بودن       

                        کنایه از " تسلیم شدن ، شکست و نابودی "

    بیت تلمیح دارد به آیه ی " کل نفس ذائقه الموت "

    پیل فنا بر پیاده گذشتن : کنایه از " نابود شدن "

    پیادگان : سربازان ، استعاره ی مصرحه از " کارگزاران حاکم ظالم "

    پیادگان : ایهام تناسب: 1- افرادپیاده ( پیاده نظام در ارتش )2- مهره ی شطرنج ( که با پیل و شاه و مات تناسب دارد )

    پیل و شاه و مات وپیادگان : تناسب

    در این بیت شاعر از اصطلاحات شطرنج استفاده کرده است .

    معنی : فنا و مرگ و نیستی که همیشه زندگی تسلیم حکم اوست ،سر انجام به سراغ شما و کارگزاران ظالمتان نیزخواهد آمد.

    واژگان قافیه : جهان ، زمان ، دولت آشیان ، بوستان ، دهان ، ظالمان ، سگان ، چراغدان ، کاروان ، اختران ، ناکسان ، کمان ، ناروان ، شبان ، پیادگان

    حروف اصلی :ان / حروف الحاقی ندارد / قاعده ی 2 / ردیف : شما نیز بگذرد

    قافیه شدن واژگان " ظالمان ، سگان ، اختران ، ناکسان و پیادگان " اشکال دارد ، زیرا بر اساس تبصره ی "4"پسوند هنگامی می تواند قافیه شود که تکراری نباشدو در این واژ ه ها " ان " پسوند جمع است

    خود آزمایی...............................................................................................................................

    1-               پیام اخلاقی هر یک از حکایت ها و اشعار درس را بنویسید؟

    حکایت " زاهد و پادشاه " : نکوهش ریا و تظاهر / " خلعت خاص " : انتقاد از رفتار و سخن نا به جا ، کودنی و حماقت /"دوستان شیطان " : مذمت دلالی و دروغگویی و سوگند دروغین /

    " شمار عاقلان " : ازدیاد نادانان و کم عقلان / " عسل قاتل " : نکوهش دروغگویی و طمعکاری / "

    " شرمساری " : نکوهش طبیبان کار نابلد و ناشی/ در انتظار جنازه :نکوهش بخیلی و خسیسی/

    " قصیده بیداد ظالمان " : انتقاد از طبقه ی مرفه و حاکم و اشاره به نا پایداری خوشی حاکمان ظالم و افراد مرفه بی درد

    2-             کدام بیت درس با بیت زیر از قصیده ایوان مدائن خاقانی تناسب دارد؟

           " ما بارگه دادیم این رفت ستم بر ما               بر قصر ستم کاران تا خود چه رسد خذلان "

    بیت پنجم :

            " چون داد عادلان به جهان در بقا نکرد            بیداد ظالمان شما نیز بگذرد "

    3-             مفهوم آیه ی " کل نفس ذائقه الموت " از سوره ی آل عمران در کدام بیت آمده است؟

    بیت چهارم ، هفتم ،هشتم و چهاردهم :

    آب اجل که هست گلوگیر خاص و عام            برحلق و بر دهان شما نیز بگذرد

    بادی که در زمانه ی بسی شمع ها بکشت         هم بر چراغدان شما نیز بگذرد

    زین کاروان سرای بسی کاروان گذشت            ناچار کاروان شما نیز بگذرد

    پیل فنا که شاه بقا مات حکم اوست               هم بر پیادگان شما نیز بگذرد

    منبع مطلب : www.pursaeidy.blogfa.com

    مدیر محترم سایت www.pursaeidy.blogfa.com لطفا اعلامیه سیاه بالای سایت را مطالعه کنید.

    گنجور » سیف فرغانی » دیوان اشعار » قصاید و قطعات (گزیدهٔ ناقص) » شمارهٔ ۱۲ - هم مرگ بر جهان شما نیز بگذرد

    محمد ابراهیم توکلی کارشک نوشته:

    تضمین شعر زیبای سیف فرغانی(بخش اول)
    این درد بی امان شما نیز بگذرد
    این گریه نهان شما نیز بگذرد
    این زخم خون چکان شما نیز بگذرد
    “هم مرگ بر جهان شما نیز بگذرد
    هم رونق زمان شما نیز بگذرد ”

    اینک به خواب رفته یا زده ای خویش را به خواب
    اینک هزار حرف و سوالات بی جواب
    یک موج سرکشیده ،به خود داده پیچ و تاب
    “وین بوم محنت ازپی آن تا کند خراب
    بر دولت آشیان شما نیز بگذرد”

    سرکش ، بلند ،همچو زمستان بی امان
    فوق تصورات بشر،فوق هر گمان
    در موسمی که عقل ندارد گمان آن
    “باد خزان نکبت ایام ناگهان
    بر باغ و بوستان شما نیز بگذرد”

    فرقی نمی کند چه روی زمینی ،چه روی بام
    این عمر رفته ، گشت تبه یا شده به کام
    کودک ،صغیر،پیر و جوان ،پخته یا که خام
    “آب اجل که هست گلوگیر خاص وعام
    بر حلق و بر دهان شما نیز بگذرد ”

    ای گوشمال داده به هر سرو سرفراز
    شمشیرتان نشسته بر بدن کاج و سروناز
    ای دستتان برای تعدی فراخ و باز
    “ای تیغتان چو نیزه برای ستم دراز
    این تیزی سنان شما نیز بگذرد”

    کس در جهان به ظلم و به جور اقتدا نکرد
    عمر شهان و پادشهان هم وفا نکرد
    برمردمی کسی چو شماها جفا نکرد
    “چون داد عادلان به جهان در بقا نکرد
    بیداد ظالمان شما نیز بگذرد ”

    برما ز سرد و گرم ،فراوان گذشت و رفت
    زین آب وخاک رستم دستان گذشت و رفت
    صدها هزار تن ز شهیدان، گذشت و رفت
    “در مملکت چو غرش شیران گذشت و رفت
    این عوعو سگان شما نیز بگذرد”

    آن کس که فخر کرد عیارش فرو نشست
    در اوج بود ،ایل و تبارش فرو نشست
    دیوار قلعه ،برج و حصارش فرو نشست
    “آن کس که اسب داشت غبارش فرو نشست
    گرد سم خران شما نیز بگذرد ”

    جنگ است بین ما و شما با درفش و مشت
    برقلب ما چو تیر و به چشمان ما درشت
    از ما شکافت سینه واز ما شکست پشت
    “بادی که در زمانه بسی شمعها بکشت
    هم بر چراغدان شما نیز بگذرد”

    از شور و تلخ و تند بسی برجهان گذشت
    صدها ستاره نیر از این کهکشان گذشت
    برما چه مهربان و چه نامهربان گذشت
    “زین کاروانسرای بسی کاروان گذشت
    ناچار کاروان شما نیز بگذرد ”

    ای نا رسیده به مقصود خویشتن
    بر بادداده حرمت معبود خویشتن
    گم کرده ای ستاره معهود خویشتن
    “ای مفتخر به طالع مسعود خویشتن
    تاثیر اختران شما نیز بگذرد ”

    اینک که جان به لب ، وَ لب ما به جان رسید
    این خنجر از شماست که تا استخوان رسید
    زین آسیا شراره به هفت آسمان رسید
    “این نوبت از کسان به شما ناکسان رسید
    نوبت ز ناکسان شما نیز بگذرد”

    ماییم و دردها و غم ورنج بی کسان
    گیرم عقاب خرده نگیرد به کرکسان
    یا رسم روزگار شود رسم ناکسان
    “بیش از دو روز بود از آن دگر کسان
    بعد از دو روز از آن شما نیز بگذرد”

    با جانمان مقابلتان ما خطر کنیم
    از هر چه احتیاط و مدارا حذر کنیم
    بر روی تیر ، سینه خود بازتر کنیم
    “بر تیر جورتان ز تحمل سپر کنیم
    تا سختی کمان شما نیز بگذرد”

    عِزِّ زمین وفخر زمان بود مدتی
    همواره سَر ز مدعیان بود مدتی
    مانند گل به باغ جنان بود مدتی
    “در باغ دولتِ دگران بود مدتی
    این گل، ز گلستان شما نیز بگذرد “

    👆☹

    منبع مطلب : ganjoor.net

    مدیر محترم سایت ganjoor.net لطفا اعلامیه سیاه بالای سایت را مطالعه کنید.

    غرش شیران

    غرش شیران

    قالب : قصیده  

    مخاطب قصیده : طبقۀ مرفه و حاکم عصر شاعر ( سیف فرغانی )

    محتوا : 1- نقد طبقه ی مرفه و حاکم عصر شاعر

               2- نا پایداری ایام خوش آنان

     تاکید بر  گذرا بودن روزگار انسان های مرفه و بی درد جامعه

    مرگ فراگیر است برای همه ی موجودات

    عدل و ظلم ( در این جهان ) هر دو زوال پذیر است

    زوال پذیری شکوه و قدرت ظاهری انسان های پست و فرو مایه

    انسان ها همگی فانی هستند

                      هممرگبرجهانشما  نیزبگذرد                همرونقزمانشمانیزبگذرد

    قلمرو زبانی:

    مرجع: « شما »طبقۀ حاکم و مرفه جامعه

    رونق : فروغ ، زیبایی ، درخشش ، شکوه

    زمان : زمانه ، دوران

    قلمرو ادبی:

    جهان : مجاز از وجود و زندگی

     واژه های « شما نیز بگذرد » آ رایۀتکرار  

    گذشتن مرگ: تشخیص

    قلمرو فکری:

    معنی : در نهایت ، مرگ نیز به سراغ شما خواهد آمد و رونق و شکوه دوران شما نیز روزی به پایان خواهد رسید.

    مفهوم : تأکید بر گذرا بودن روزگار انسان های مرفه و بی درد جامعه

              وین بوم محنت از پی آن تا کند خراب                 بر دولت آشیان شما نیز بگذرد

    قلمرو زبانی:

    بوم : جغد

    محنت : غم و اندوه

    از پی آن : برای آن ، به خاطر آن

    دولت : دارایی، زمان فرمانروایی

    قلمرو ادبی:

    بوم : نماد   نحسی ، نا مبارکی ، شومی

    بوم محنت : اضافۀ تشبیهی ( محنت : مشبه / بوم : مشبه به )

    بوم محنت بر آشیان کسی گذشتن : کنایه از  نابودی قدرت و اعتبار , از بین بردن خوشبختی

    دولت آشیان  : ترکیب اضافی مقلوب,آشیانۀخوشبختی         

     نوعی تشبیه ( مشبه: دولت ( اقبال ) / مشبه به : آشیان )

    قلمرو فکری:

     معنی:  محنت و سختی ، جغد شوم ویرانگری است که به ما بسنده نمی کند شما را نیز خانه خراب خواهد کرد

                   آب اجل که هست گلوگیر خاص و عام           برحلق و بر دهان شما نیز بگذرد

    قلمرو زبانی:

    اجل : مرگ (اهمیت املایی دارد )

    قلمرو ادبی:

    آب اجل:  اضافۀ تشبیهی ( اجل : مشبه/ آب مشبه به )

    گلوگیر : کنایه از   نابود کننده ، خفه کننده، کشنده ، آزار دهنده   

    خاص و عام : آرایه ی تضاد ، مجاز از  همۀ مردم ، همۀ جانداران  

    گلو ، حلق ، دهان : تناسب

    آب اجل بر حلق کسی گذشتن : کنایه از مرگ و نابوی

    بیت تلمیح دارد به آیه ی « کلّ نفس ذائقه الموت »هر نفسی طعم مرگ را میچشد            

    بیت دارای تمثیل است.

    قلمرو فکری:

    معنی : مرگ که نابودکننده خاص و عام است روزی شما را نیز نابود خواهد کرد.

    مفهوم : مرگ فراگیر است برای همۀ موجودات

              چون داد عادلان به جهان در، بقا نکرد                بیداد ظالمان شما نیز بگذرد

    قلمرو زبانی:

    داد : عدل و انصاف

    به جهان در: دو حرف اضافه برای یک متمم          دستور تاریخی

    بقا نکرد:  باقی نماند

    بیداد : ظلم و ستم

    قلمرو ادبی:

     تضاد :  داد و بیداد    ـ      عادلان و ظالمان       

    واج آرایی ، تکرار مصوّت "ا" و صامت های " د"   و "ن "

    قلمرو فکری:

    معنی:  وقتی که عدل و انصاف  انسان های عادل در جهان باقی نمی ماند ظلم و ستم ظالمان نیزیقیناً از بین رفتنی است.

    مفهوم : عدل و ظلم ( در این جهان ) هر دو زوال پذیر است

    ارتباط معنایی دارد با:

    1- ما بارگه دادیم این رفت ستم با ما               بر قصر ستم کاران تا خود چه رسد خذلان       (خاقانی )

    2- نماند همی نیک و بد پایدار

              در مملکت چو غرّش شیران گذشت و رفت             این عوعو سگان شما نیز بگذرد

    قلمرو زبانی:

    غرّش : بانگ ، فریاد ، خروش

    عوعو: وق وق، «نام آوا«که بیانگر صدای سگ است.

    قلمرو ادبی:

    مملکت : می تواند مجاز از «دنیا «باشد

    شیران : استعاره   از شجاعان و قدرتمندان

    عوعو: استعاره از : قدرت های ظاهری

    سگان :استعاره از  افراد پست فرو مایه و ظالم

    غرش و عو عو /سگان و شیران: در مفهوم تضاد به کار رفته است

    گذشت و بگذرد : اشتقاق

    قلمرو فکری:

    معنی: وقتی که بانگ و خروش انسان های شجاع گذشت و رفت  این صدای گوش خراش شما انسان های پست نیز یقینا رفتنی است.

    مفهوم : زوال پذیری شکوه و قدرت ظاهری انسان های پست و فرو مایه

    ارتباط معنایی دارد با بیت قبل.

               بادی که در زمانه بسی شمع ها بکشت           هم بر چراغدان شما نیز بگذرد

    قلمرو زبانی:

    کشتن: خاموش کردن

    قلمرو ادبی:

    باد : استعاره از  مرگ

    شمع : استعاره از وجود انسان ها

    چراغدان : استعاره از  زندگی و قدرت ( طبقه مرفه و حاکم )

    شمع و چراغدان : تناسب

    باد : تشخیص ( به خاطر " کشتن " )

     باد بر شمع و چراغدان وزیدن : کنایه از  مرگ و نابودی

      تلمیح دارد به آیه " کل نفس ذائقه الموت "

    قلمرو فکری:

    معنی : مرگ هم چو بادی است که شمع وجود انسان ها را خاموشی می کند این باد اجل شما را نیز نابود خواهد کرد

    ارتباط معنایی دارد با :

    آب اجل که هست گلوگیر خاص و عام                         بر حلق و بر دهان شما نیز بگذرد

        زین کاروان سرای بسی کاروان گذشت              ناچار کاروان شما نیز بگذرد

    قلمرو زبانی:

    کاروان: واژه ساده

    کاروان سرای:واژه مرکب

    قلمرو ادبی:

    کاروان سرا : استعاره   از دنیا 

    کاروان سرا و کاروان : تناسب و تکرار

    کاروان       مصراع اول ) استعاره از مردم انسان ها

                   مصراع دوم ) استعاره از  عمر زندگی حکومت و قدرت

    واج آرایی : تکرار مصوت بلند « ا »

    قلمرو فکری:

    معنی : انسان های زیادی به کاروان سرای دنیا آمده اند و رفته اند شما نیز ناگزیر از این دنیا خواهید رفت

    مفهوم : انسان ها همگی فانی هستند

                ای مفتخر به طالع مسعود خویشتن                تأثیر اختران شما نیز بگذرد

    قلمرو زبانی:

    مفتخر : سربلند،صاحب افتخار   

     طالع : بخت،سرنوشت

     مسعود : فرخنده ،نیکو،با سعادت ،سعادتمند

    اختران: ستارگان

    قلمرو ادبی:

    تاثیر اختران شما نیز بگذرد: کنایه از این که بخت نیک شما نیز به پایان خواهد رسید

    طالع و اختران : تناسب

    واج آرایی : تکرار مصوت" - " و صامت " ت "              ( در واج آرایی" واج های هم صدا یکی محسوب می شوند ) ت= ط)

    اشاره و تلمیح دارد به اعتقاد قدما که ستارگان را در تعیین سرنوشت انسان ها دخیل می دانستند.

    اشاره و تلمیح دارد به حدیث امام علی(ع):الدهر یومان یوم لک و یوم علیک

    قلمرو فکری:

    معنی: ای کسی که به بخت نیک خود افتخار می کنی این بخت و اقبال فرخندۀشما نیز به  پایان خواهید رسید.

                    بر تیر جورتان ز تحمل سپر کنیم         تا سختی کمان شما نیز بگذرد

    قلمرو زبانی:

    جور : ظلم و ستم

    قلمرو ادبی:

    تیر جور : اضافۀ تشبیهی (جور : مشبه / تیر : مشبه به )

    زتحمل سپر کنیم : تشبیه ( تحمل :مشبه/ سپر : مشبه به)

    کمان : مجاز از   قدرت ،سلطه ، زور و ستم   ( علاقه ی کلیه )

    سختی کمان :کنایه از قدرت و سلطه فراوان

    تیر و سپر و کمان:مراعات نظیر

    قلمرو فکری:

    معنی : با سپر صبر و تحمل در برابر ستم و ظلم تیر مانند شما ( حاکمان ) استقامت می کنیم تا اینکه

     دورۀسلطه و قدرت شما نیز به پایان برسد.

                    

                 ای تو رمه سپرده به چوپان گرگ طبع              این گرگی شبان شما نیز بگذرد

    قلمرو زبانی:

    تو:  منظور انسان های پستی که حاکمان ستمگر را روی کار آورده اند

    گرگ طبع : گرگ صفت ، درنده خو

    شبان : چوپان

    رمه:گله

    قلمرو ادبی:

    رمه : گله استعاره  از  مردم  

    چوپان : استعاره   از  عاملان ظالم حکومت

    چوپان گرگ طبع : نوعی تشبیه دارد ( مشبه :طبع چوپان / مشبه به : طبع گرگ / وجه شبه : درندگی و از بین بردن مردم )

    گرگی : استعاره از ظلم و ستم  و رفتار ظالمانه

    شبان: استعاره از حاکمان ظالم

    گرگ و رمه و چوپان و شبان : تناسب ( مراعات  نظیر )

    رمه و گرگ: تضاد ( طباق )

    چوپان گرگ طبع : نوعی پارادوکس

    قلمرو فکری:

    معنی : ای کسانی که مردم را به دست  حاکمان ستمگر  گرگ صفت سپرده اید( آگاه باشید ) که این ستمگری شما نیز روزی به پایان خواهد رسید.

    منبع مطلب : jamemehr90.blogfa.com

    مدیر محترم سایت jamemehr90.blogfa.com لطفا اعلامیه سیاه بالای سایت را مطالعه کنید.

    جواب کاربران در نظرات پایین سایت

    مهدی : نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    میخواهید جواب یا ادامه مطلب را ببینید ؟
    مهدی 10 روز قبل
    0

    نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    برای ارسال نظر کلیک کنید