توجه : تمامی مطالب این سایت توسط ربات از طریق نتایج گوگل جمع آوری شده و تمامی مطالب عکس ها و لینک های دانلود برای سایت های دیگر است. در صورت مشاهده مطالب مغایر قوانین جمهوری اسلامی ایران یا عدم رضایت مدیر سایت مطالب کپی شده توسط ایدی موجود در بخش تماس با ما بالای سایت یا ساماندهی به ما اطلاع داده تا مطلب و سایت شما کاملا از لیست و سایت حذف شود. به امید ظهور مهدی (ع).

    معنی دمی آب خوردن پس از بدسگال به از عمر هفتاد و هشتاد سال

    دسته بندی :
    1. نکس 98
    2. مطالب سایت
    29بازدید

    معنی دمی آب خوردن پس از بدسگال به از عمر هفتاد و هشتاد سال را از سایت نکس 98 دریافت کنید.

    ادبیات فارسی 2 : درس 16

    درس شانزدهم :

    خسرو نوع ادبی : غنایی

    قالب : داستان کوتاه محتوا : اعتیاد - همنشین بد

    نویسنده : عبدالحسین وجدانی             

    از مجموعه داستان «عمو غلام»

    ص 108 - بند اول :

    ارتجالاً : بی درنگ، بدون اندیشه سخن گفتن یا شعر سرودن

    رسا : صفت مشتق ( بن مضارع + ا )

    حس آمیزی : صدای گرم

    تشبیه خسرو به شاخ شمشاد

    شمشاد قد :  صفت ، آن که دارای قدی مانند شمشاد راست است ،                 

                 راست  قد ، بلند بالا  

    شمشاد : درختی است دارای برگ های کوچک گرد که همیشه            

               سبزاست چوب آن ستبر و محکم است و برای ساختن            

              اشیـا چـوبــی است . بـه عـنـوان زینت هم در باغ ها و

              باغچه ها کشت می شود .

    ص 108 - بند دوم :

    تقریر: بیان کردن

    نصاب الصبیان : منظومه ای از ابونصر فراهی، که در آن ، لغات

                         متداول عربی را با معادل فارسی آنها در بحرهای

                         مخـتـلـف بــه نـظــم آورده است . ایـن کتاب جزء

                         کتـاب هــای درســی مکتب خـانـه های قدیم بوده

                         است .

    ص 108 - بند سوم :

    سخت ( نزديك بين بود ) : سخت قيد ، به معنی بسيار

    دور بیضی : عینکی که فریم عدسی های آن به صورت بیضی باشد .

    دسته مفتولی : دسته ی سیمی زنگار : زنگ فلزات است .

    شيشه های كلفت زنگاری: به دليل ضخيم بودن شيشه های

                  عينك  معلم روبه آبی زنگاری می زد . ( به قول

    معروف ته استكانی بود . )

    ملتفت : متوجه

    ص 109 – بند اول :

    باری : به هر حال

    دی : دیروز  

    سرای : خانه 

    برزن : محله ، کوی

    در هم آمیخته و گرد ... : با هم گلاویز شده اند .

    ص 109 – بند دوم :

    محاوره : گفت و گو

    چشمه ی خوشمزگی : اضافه تشبیهی

    ص 109 - بند سوم :       

    صدمت : کوفتن ، ضربه 

    به صدمتی : آن چنان کوفتنی ، به شدتی

    تضمین : « جهان تیره شد پیش از نامدار» ، مصراعی از داستان رستم

                و اسفندیار . به کاربرد مصراع ، از شاعری دیگر در میان

                کلام ، تضمین گویند . کامل این بیت در شاهنامه چنین است :

               « بزد تیر بر چشم اسفندیار    سیه شد جهان پیش آن نامدار »

    جهان تيره شد : كنايه از كور شدن

    لاجرم : ناچار                

    سپر انداخت : کنایه از تسلیم شدن

    غالب : پیروز

    نه مناسب حال درویشان : ناجوانمردانه، این بخش ، تحت تأثیر حکایت  

                          «جدال سعدی با مدعی» ، از گلستان سعدی است .

    مغلوب : شکست خورده                       

    مخذول : حقیر شده ، خوار

    استرحام کردن : رحم خواستن ، طلب رحم کردن ، التماس کردن

    « که پولاد کوبند آهنگران » : تضمین ، این نیز مصراعی است از

                                        داستان رستم  و اسفندیار شاهنامه :

                                                « چنانت بکوبم به گرز گران  

                                                   که پولاد کوبند آهنگران »

    چون برق به ميان ميدان جستم : تشبیه ، كنايه از اين كه خيلي سريع

                                             به ميدان پريدم .

    دشنه : خنجر حلالش کردم : سر او را بریدم ، خروس را ذبح کردم .

    بسمل کردم : سر او را بریدم ، خروس را ذبح کردم .تلمیح به سنت ذبح

                    کردن که پیش از ذبح ، بسم الله گفته می شود .

    هر دوان : هر دو هلیم : غذایی با گندم و گوشت

    مخـور طعـمه جز خسروانی خورش

    که جان یابدت زآن خورش پرورش

    تکرار خورش تناسب : طعمه ، مخور ، خورش

    معنی : غذایی جز غذای شاهانه مخور، چرا که تنها غذای شاهانه است

             که جسم و جانت را پرورش می دهد .

    خسروانی خورش : غذای شاهانه

    « ت » در « یابدت » ضمیر ، متعلق است به جان و  مضاف الیه است .

    شكمی سير نوش جان كردم : كنايه ، يك غذاي كامل خوردم .

    دمی آب خوردن پس از بد سگال

    بـه از عمر هفتـاد و هشتاد سال

    معنی : یک لحظه زندگی با خیال آسوده پس از دفع دشمن ، از عمر

             هشتاد ساله لذت بخش تر است .

             تضمین شعر سعدی

    دمی آب خوردن : کنایه از یک لحظه زندگی با خاطر آسوده  

    بدسگال : بد اندیش ، بدخواه ، دشمن ، صفت فاعلی مرکب مرخم .

    به : بهتر

    ص 109 – بند چهارم :

    ورانداز کردن : چیزی یا کسی رابه دقت نگریستن .

    طمأنینه : آرام گرفتن ، آرامش

    ص 110 – بند اول :

    يك كف دست كاغذ و يا يك بند انگشت : كنايه از مقدار كم و كوچك. 

    مگر در ریاضی که کمیتش لنگ بود ... ابتدایی را بگیرد .

    کمیت : اسب سرخ مایل به سیاه

    کمیتش لنگ بود : کنایه از ناتوان بودن در انجام کاری

    تصدیق نامه : در گذشته به جای گواهی نامه به کار می رفت .

    ص 110 – بند دوم :

    زني با خدا،‌ نمازخوان ،‌ مقدس [ بود ] حذف به قرينه لفظي به قرينه                                     

    جمله قبل .

    ص 110 – بند سوم :

    شعر هم می گفت زياد هم [ شعر ] می گفت : حذف به قرينه لفظی .

    خشت می زد : پر حرف بود . تلمیح به شعر نظامی :

                       لاف از سخن چو در توان زد               

                      آن خشت بود که پر توان زد

    ص 110 – بند چهارم :

    تناسب شور و شهناز ( هر دو از اصطلاحات موسیقی هستند . )

    شهناز : از اصطلاحات موسیقی و آواز و گوشه ای است از ردیف

              آوازی شور و به همین جهت با « شور » در این عبارت

              مراعات نظیر و آرایه های ایهام تناسب ایجاد کرده است .

    عتاب کرد : خشم گرفت ، سرزنش کرد

    اشتر به شعر عرب در حالت است و طرب     

    گــر ذوق نیست تــو را کــژطبـع جانوری

    معنی : شتر از شعر خوانی عرب به شور و وجد می آید . اگر تو این

             شور را نداشته باشی ، جانوری بی ذوق هستی .

    اشتر به شعر عرب در حالت است و طرب [ است ] حذف به قرينه لفظی

    حالت ، طرب :  فرح و نشاط 

    کژ : کج        

    کژ طبع : بی ذوق ، بی احساس

    ص 111 – بند اول :

    دم بر نیاورد : کنایه ، سکوت کرد ، حرفی نزد

    صاحبدل : دارای احساسی قوی ، حساس

    ص 111 – بند دوم :

    مألوف : الفت گرفته ، انس گرفته

    بر خلاف عادت مألوفه : بر خلاف همیشه ، بر خلاف عادتی که به آن 

                                 انس گرفته است .

    تناسب : رنگ روغن ، گل و بته ، نقاشی

    آفتاب از كدام سمت درآمده : چه اتفاقي افتاده

    ص 111 – بند چهارم :

    ضمائم : پیوست ها

    تعلیقات : آویختنی ها ، مدال و نشان هایی که بر لباس نظامی آویخته

                می شود .

    ضمائم و تعلیقات : مقصود نشان های ارتشی است .

    از روی طبیعت کشیده ام : این نقاشی را از سر ذوق کشیده ام .

             ( ذوق و استعداد ذاتی طبیعی و بدون کلاس و آموزش )

    خود را جمع و جور کردن : کنایه ، آماده کردن خود ، حفظ ظاهر نمودن

    دستت خیلی قوت داره : قلم توانایی داری ، خوب نقاشی می کشی .

    ص 111 –  بند ششم :

    رهاورد : سوغات و ارمغان  

    باب : مناسب

    باب دندان : خوش مزه 

    حجب: شرم ، حیا

    تضمین شعر مولانا : شکر نعمت ، نعمتت افزون کند  

                             کـفــر نعمت از کفت بیـرون کند

    ص 111 – بند هفتم :

    فیاض : فیض دهنده ، جوی پر آب

    اوان : وقت ، هنگام

    اشك از ديده روان ساخت : از روی ناراحتی گريه كردن

    حلالت نکنم : تو را عفو نمی کنم

    مطربی و مسخرگی پیشه سازی: تلمیح  به بیتی از عبید زاکانی :                                 

                                          رو مسخرگی پیشه کن و مطربی آموز                                  

                                          تـا داد خـود از کهتـر  و مهتر بستانی

    همه قبیله ی من عالمان دین بودند : تضمین مصراعی است از سعدی :

                                              همه قبیله ی من عالمان دین بودند                                                 

                                              مرا معلم عشق تو دلبری آموخت

    قبيله:  مجازاً مردم

    خودسر : خودرای  ، بی باک ،  گستاخ

    اندرز مادر بزرگ ناتوان را به گوش اطاعت شنید و ...

    به گوش اطاعت شنید : پذیرفت

    ص 112 – بند سوم :

    قوی پنجه : آنکه دارای زور بازو است ، قوی ، توانا ، نیرومند ،                

                   زورمند

    پشت کسی را به خاک رساندن : کنایه از شکست دادن

    ستودن : ستایش کردن تکریم : گرامی داشتن ، محترم داشتن ،

               عزیز و ارجمندشمردن

    تنگ نظر : کنایه از حسود و بخیل  

    عنود : ستیزه کار           

    بد گهر : بد ذات ، غیر اصیل

    می : شراب

    لهو : بازی کردن ، آنچه انسان را مشغول کند

    لعب : بازی  

    لهو و لعب : بازی و عشرت و شادی و سرگرمی ( این دو کلمه

                    همیشه با هم می آیند . )

    وی را به می و معشوق و لهو و لعب کشیدند : او را مشغول                                                   خوشگذرانی کردند .

    به گوشه­ ای خزید : گوشه ­گیر شد

    رو نهان کردن : کنایه از گوشه گیر شدن 

    مرد میدان نبود : دیگر پهلوان میدان کشتی نبود .

                           دیگر مرد میدان زندگی نبود .

    منجلاب : گودالی که در ان آب های بد بو و کثیف جمع گردد .

    منجلاب فساد : اضافه تشبیهی

    معاصی : گناهان ، جمع معصیت 

    منکر : زشت ، ناپسند مُسکر : چیزی که خوردن ان مستی آورد

             مثل شراب

    « فی الجمله نماند از معاصی، منكری كه نكرد و مسكری كه    نخورد . »

    تضمین از گلستان سعدی است . سجع : واژه های سجع : نماند ، نکرد ،

           نخورد .

    يعني گناه بزرگ انجام داد و ديگر کار زشتی باقی نماند که انجام نداده باشد .

    ص 112 – بند چهارم :

    نگاه سرد : کنایه از نگاه بی مهر و محبت

    تکیده : لاغروضعیف

    سیه روزی : کنایه از بدبختی

    تشبیه : چشم های (مشبه ) درشت و پرفروغش چون ( ادات )  

             چشمه های ( مشبه به ) خشك شده  سرد و بی حالت

            ( وجه شبه )شده بود .

    شیر بی باک : استعاره از خسرو

    تشبیه : شیر بی باک ( مشبه ) را چون ( ادات ) اسکلتی

             ( مشبه به )  وحشتناک ( وجه شبه ) کرده بود .

    خدای من : منادا

    با صدایی که گویی از ته چاه در می آمد : کنایه از صدای آرام و

                          ضعیف ، صدایی که به سختی شنیده می شد .

    من گوش استماع ندارم لمن قول : تضمین مصراعی است از سعدی

               مـن گـوش استـمــاع نـدارم لمن تقول

    معنی مصراع : من گوشی برای شنیدن ندارم ، برای که سخن

                        می گویی ؟!

    چشمه ی ذوق : اضافه ی تشبیهی

    تراویدن : تراوش کردن , چکیدن

    راه خود گرفتن :  روانه شدن ، راهی شدن ، رفتن

    کبـوتری که دگــر آشـیــان نخواهد دید         

    قضا همی بردش تا به سوی دانه و آب

    معنی : کبوتری که سرنوشت برای او مرگ رقم زده است و مقدر

             شده است که دیگر به آشیانه باز نگردد قضا او را به دانه

             می فریبد و به سوی دام می کشاند . همه ی امور در

             دست سرنوشت است ، ما از خود اختیاری نداریم .

    تناسب : آشيان ، كبوتر، دانه و دام دانه و

    دام : استعاره از خطرات

    ش در بردش : مفعول 

    بیاموزمت کیمیای سعادت          

    زهم صحبت بد جدایی جدایی

    سعادت و خوشبختی در گرو آن است که از همنشین های بد دوری

                       نمایید .

    کیمیای سعادت : اضافه ی تشبیهی

                        جوهر و اساس خوش بختی

    مایع حرف شویی

    نوع ادبی : غنایی

    قالب : طنز

    محتوا : نکوهش پر حرفی و زیاده گویی

    نویسنده : جلال رفیع ( دیگر آثار نویسنده : در بهشت شداد / فرهنگ   

                             مهاجم ، فرهنگ مولد )

    ص 114 –  بند اول :

    وکلا ج وکیل

    وزرا ج وزیر

    خطبا ج خطیب : سخنران

    سخن بسراییم : سخن بگوییم .

    به قول حافظ ، ای برادران رحمی ... شما هم رحمی . جمله تلمیح دارد

                     به این بیت حافظ : یوسف عزیزم رفت ای برادران رحمی

                                           کز غمش عجب بینم حال پیر کنعانی

    امواج مکتوب : به زبان طنز منظور سخنرانی هایی است که در

                       نشریات چاپ می شود.

    امواج مصور : سخنرانی هایی که  از شبکه های مختلف سیما

                      پخش می شود.

    مصور : نقاشی شده ، دارای صورت و شکل .

    مایع حرف شویی : جمله ای طنز آمیز و انتقادی است .

    جراید : روزنامه ها مبحث حروف اضافه : ایهام دارد : 1 -  مبحث

                                                      حروف اضافه در دستور

                                                     زبان  2 - سخنان زاید و

                                                     بیهوده

    نامه ی اعمال جراید : اضافه ی تشبیهی ( روزنامه ها را به

                              نامه ی اعمال تشبیه کرده است )

    آیا تره ای هم در عمل برای این حرف ها خرد خواهد شد ؟

                                                      استفهام انکاری

    تره خرد کردن برای چیزی : از کسی حساب نبردن ، اهمیت

                           ندادن ، بی اعتنایی کامل ، قابل ندانستن

    تضمین شعر حافظ : بشوی اوراق اگر همدرس مایی

                            که عـلـم عـشـق در دفـتــر نباشد

    معنی : اگر هم درس ما هستی علم رسمی را کنار بگذار و عشق

             را برگزین که فارغ از دفتر است. نویسنده ی مقاله مایع

             حرف شویی در ادامه ی جمله ی پیشین خود می گوید:

            اگر قرار است این سخنان به عملی منجر نشود همان

           بهتر که گفته نشود و آنچه گفته شده باطل و محو گردد.

    ص 114 – بند دوم :

    رهنمود : راهنمایی

    تضمین شعر سعدی : سعدیا گر چه سخندان و مصالح گویی

                              به عمل کار برآید به سخندانی نیست

    معنی : ای سعدی اگرچه خوب و نیکو سخن می گویی ، اما خوب

             سخن گفتن کافی نیست باید مرد عمل بود . آن چه مشکل

             را حل می کند عمل است نه سخن .

    سعدیا : منادا

    مصالح ج مصلحت : نیکی ها ، صلاح ، خیر

    معنی :  اما با خوب سخن گفتن کاری به انجام نمی رسد ،

           بایدخوب عمل کرد .

    ص 115 – بند اول :

    خطابه : سخنرانی

    خطیب حرفه ای و کامپیوتری : به کنایه کسی را گویند که

            متنوع و جامع در ذهن داشته باشد .  

    دموستنس : دموستنس اندیشمند یونان باستان را نخستین انتقادگر و

                   استاد نطق و خطابه عمومی به شمار آورده اند . دموستنس 

                   قبلا سخنرانی های خودرا تهیه و تمرین می کرد و در مقابل

                  آینه می ایستاد و آنهارا تکرار می کرد و بلند می خواند و

                  از حرکات هنرپیشگان استفاده می کرد تا سخنش بهتر در

                  دل ها ، بنشیند . او غاری برای خود تهیه کرده بود و ماه ها

                  در آن به سر می برد و مخفیانه به تمرین می پرداخت و 

                  دراین مدت ، یک طرف صورت خود را می تراشید که نتواند

                 از کنج انزوای خویش خارج شود .

    ص 115 – بند دوم :

    اعصار ج عصر : دوره

    اسب فصاحت : اضافه ی تشبیهی

    فصاحت : روانی کلام ، زبان آوری

    میدان بلاغت : اضافه ی تشبیهی

    بلاغت :  رسایی سخن

    جولان : گردیدن ، دورزدن ، به هرطرف اسب تاختن ، تاخت و تاز

    مستمعان : شنوندگان

    سوار : مسلط ، برتر، آگاه

    پیاده: زیر دست، ناگاه، فرودست  

    مرکب چموش را به مرکب خموش تبدیل کند: در فنون سخنوری

                       مهارت پیدا کند تا بتواند برل سخن مسلط شود.

    جناس : چموش ، خموش 

    تضاد : چموش، خموش

    چموش : لگدزن ، سرکش ، اسب ، چارپای بدرفتار

    مرکب : هر آن چه بر آن سوار شوند .

    سمند : اسب زردرنگ

    سمند سخن : اضافه ی تشبیهی

    تناسب : اسب ، راندن ، جولان ، سواره ، پیاده ، چموش ، مرکب ،

              سمند

    میدان ذهن : اضافه ی تشبیهی

                   مغز آنها را میانی می دانسته :  تشبیه مغز به میدان

    در آن میدان : استعاره از مغز

    ص 115 – بند سوم :

    مـُـلهم : الهام شده

    ص 115 – بند چهارم :

    ابدالدهر : همیشه

    وصول : رسیدن

    قریب : نزدیک ،اینجا شبیه

    قرینه : علامت ،اثر

    مؤیـّـد : تأیید کننده

    می گوید لفظ اروپایی ماشین از مشی گرفته شده ...     

    استفاده ای طنزآمیز است از شباهت های ظاهری کلمه ی

         کلمه ی ماشین به معنی اتومبیل . 

    ص 115 –  بند پنجم :

    چاه ضلالت : اضافه تشبیهی

    ضلالت :  گمراهی

    صفرا افزودن : کنایه از اندوهگین شدن ، خشمگین شدن .

    یعنی :  نتیجه ای بر عکس و متفاوت با آن چه انتظار داشتیم

             حاصل شده.

    اشاره است به این بیت مولانا: از قضا سرکنگبین صفرا فزود

                                     روغن بادام خشکی می نمود

    نویسنده به طنز می گوید : می توانیم اشتباهات و کوتاهی خود

                         البته به آن چه او می کند نمی توان اعتراض کرد .

    پنجه در یقه افکندن: کنایه از اعتراض کردن ، درگیر شدن .

    کم گوی و گزیده گوی چون دُر                         

    تا ز اندک تو جهان شود پر

    لاف از سخن چو دُر توان زد

     آن خشت بود که پر توان زد

    معنی شعر: کم سخن بگو اما بکوش تا سخنان تو همچون دُر

                ارزشمند باشد تا در عالمی تأثیر بگذارد . به سخنان

                ارزشمند می توان افتخار کرد . پر گویی مثل خشت زدن

                است ، افتخاری ندارد . 

    منبع مطلب : darkelas.blogfa.com

    مدیر محترم سایت darkelas.blogfa.com لطفا اعلامیه سیاه بالای سایت را مطالعه کنید.

    درس شانزدهم ادبیات فارسی2

    درس شانزدهم

    خسرو

    سبک: نثر معاصر

    قالب: داستان کوتاه

    محتوا: اعتیاد- همنشین بد

    نویسنده: عبدالحسین وجدانی- از مجموعه داستان «عمو غلام»

    شرح مفاهیم مشکل درس

    ارتجالاً انشایی می ساخت و ... اجرا می کرد.

    ارتجالاً: بی درنگ، بدون اندیشه سخن گفتن یا شعر سرودن

        رسا:صفت مشتق(بن مضارع+ ا)

    آرایه های ادبی: حسامیزی: صدای گرم

    و مثل شاخ شمشاد می آمد و سر جای خودش می نشست!

    مثل شاخ شمشاد: شاد و با طراوت

    سبک تقریر او در انشا تقلیدی بود کودکانه از ...

    تقریر: بیان کردن

    نصاب الصبیان: منظومه ای از ابونصر فراهی، که در آن، لغات متداول عربی را با معادل فارسی آنها در بحرهای مختلف به نظم آورده است. این کتاب جزء کتاب های درسی مکتب خانه های قدیم بوده است.

    عینک دور بیضی و دسته مفتولی و شیشه های کلفت زنگاری.

    دور بیضی: عینکی که فریم عدسی های آن به صورت بیضی باشد.

    دسته مفتولی: دسته ی سیمی دارد.

    زنگاری: زنگار به معنی زنگ فلزات است و معمولاً آن را سبز می دانند.

    زنگاری: آن چه که مایه ای از رنگ سبز در آن باشد.

    دی که از دبستان ... و گرد بر انگیخته اند.

    دی: بر وزن «بی» به معنی دیروز است.

    برزن: محله، کوی

    در هم آمیخته: با هم گلاویز شده اند و جنگ خروس می کنند.

    دبستان: (دب: نوشتن)، جایی که در آن کتابت و قرائت آموزند. این واژه از ساخته های فرهنگستان زبان فارسی است و به مدرسه ی ابتدایی اطلاق می شود.

    یکی از خروسان ضربتی ... و از میدان بگریخت.

    به صَدمتی: صدمت: کوفتن، ضرب

    به صدمتی: آن چنان کوفتنی، به شدتی

    « جهان تیره شد پیش از نامدار»:

    مصراعی از داستان رستم و اسفندیار. به این گونه کاربرد مصراع، از شاعری دیگر در اثنای کلام، تضمین گویند. کامل این بیت در شاهنامه ی چاپ مسکو چنین است:

    «بزد تیر بر چشم اسفندیار          سیه شد جهان پیش آن نامدار»

    لاجرم: ناچار                

    سپر بینداخت: کنایه از تسلیم شدن

    لیکن خروس غالب ... که « پولاد کوبند آهنگران».

    خروس غالب: خروس پیروز در جنگ

    نه مناسب حال درویشان: ناجوانمردانه، این بخش را تحت تأثیر حکایت «جدال سعدی با مدعی» از گلستان سعدی نوشته است.

    مغلوب: شکست خورده                       

    مخذول: زبون گردیده، خوار

    استرحام کردن: رحم خواستن، طلب رحم کردن، التماس کردن

    «که پولاد کوبند آهنگران»:

    این نیز مصراعی است از داستان رستم و اسفندیار شاهنامه:

    «چنانت بکوبم به گرز گران                  که پولاد کوبند آهنگران»

    حلالش کردم.سر او را بریدم، خروس را ذبح کردم، بسمل کردم نیز به همین معنی است.

    مخور طعمه جز خسروانی ...

    غذایی جز غذای شاهانه مخور، چرا که تنها غذای شاهانه است که جسم و جانت را پرورش می دهد.

    خسروانی خورش: غذای شاهانه

    «ت» در «یابدت» ضمیر شخصی متصل متعلق است به جان و نقش مضاف الیهی دارد.

    دمی آب خوردن پس از ...

    یک لحظه زندگی پس از دفع دشمن از عمر هشتاد ساله لذت بخش تر است.

    دمی آب خوردن: کوتاه زمانی زنده ماندن، یک لحظه زندگی

    بدسگال: بد اندیش، بدخواه، دشمن، صفت فاعلی مرکب مرخم، جانشین اسم.

    مگر در ریاضی که کمیتش لنگ بود ... ابتدایی را بگیرد.

    کمیتش لنگ بود: کمیت: اسب سرخ مایل به سیاه

    کمیتش لنگ بود: کنایه از ناتوان بودن در انجام کاری

    تصدیق نامه: در گذشته به جای گواهی نامه به کار می رفت.

    معلّم قران ما ... خشت می زد.

    منظور این بود که پر حرف بود. اشاره است به شعر نظامی:

    لاف از سخن چو در توان زد                آن خشت بود که پر توان زد

    یک روز که خسرو زنگ قران، ... شوری به پا کرده بود.

    خسرو زنگ قران، قرآن را در دستگاه آوازی شهناز، با شور و حال تمام می خواند.

    شهناز: از اصطلاحات موسیقی و آواز است و آن گوشه ای است از ردیف آوازی شور و به همین جهت با کلمه ی شور در این عبارت مراعات نظیر و آرایه های ایهام تناسب ایجاد کرده است.

    به میرزا عباس عتاب کرد.

    عتاب کرد: خشم گرفت

    اشتر به شعر عرب در حالت است و ...

    معنی شعر: شتر نیز از شعر خوانی عرب (حُدی) به نشاط و وجد می آید. اگر تو این نشاط را نداشته باشی، جانوری بی ذوق هستی.

    حالت، طرب: هر دو به معنی فرح و نشاط است.           

    کژ طبع: کج طبع، بی ذوق، بی احساس

    یک روز خسرو بر خلاف عادت مألوف ...

    مألوف: الفت گرفته، انس گرفته

    بر خلاف عادت مألوفه: بر خلاف همیشه، بر خلاف عادتی که به آن انس گرفته است.

    و تصویر سرتیپ را با ضمائم و تعلیقات در نهایت مهارت و ...

    ضمائم و تعلیقات: مقصود نشان های ارتشی است.        

    ضمائم: پیوست ها

    تعلیقات: آویختنی ها، نشان هایی که بر لباس نظامی آویخته می شود.

    این را من از روی طبیعت کشیده ام.

    این نقاشی را از سر ذوق و تفنن کشیده ام بدون آنکه آموزش نقاشی دیده باشم( ذوق و استعداد ذاتی طبیعی).

    مرحوم سرتیپ آهسته ... دستت خیلی قوت داره!

    خود را جمع و جور کردن: کنایه از خود را آماده کردن، حفظ ظاهر نمودن

    دستت خیلی قدرت داره: دست های توانایی داری

    سرتیپ هم که رهاوردی باب دندان نصیبش ...

    رهاورد: به معنی سوغات و ارمغان است.

    باب دندان: خوش مزه ( باب: مناسب)

    ای فرزند، حلالت نکنم ... عالمان دین بودند.

    حلالت نکنم: تو را عفو نمی کنم

    مطربی و مسخرگی پیشه سازی:

    تلمیح دارد به بیتی از عبید زاکانی:

    رو مسخرگی پیشه کن و مطربی آموز   تا داد خود از کهتر و مهتر بستانی

    همه قبیله ی من عالمان دین بودند:

    تضمین مصراعی است از سعدی، از بیت:

    همه قبیله ی من عالمان دین بودند         مرا معلم عشق تو دلبری آموخت

    اندرز مادر بزرگ ناتوان را به گوش اطاعت شنید و ...

    گوش اطاعت: اضافه ی غیر تعلقی.

    حسودان تنگ نظر و عنودان بد گهر.

    عنود: ستیزه کار           

    بد گهر: بد ذات، غیر اصیل

    وی را به می و معشوق و لهو و لعب کشیدند.

    لهو: بازی کردن، آنچه انسان را از ملحوظ و مشغول کند

    لعب: بازی، این دو کلمه همیشه با هم می آیند.

    مرد میدان نبود.

    دیگر پهلوان میدان کشتی نبود. دیگر مرد میدان زندگی نبود.

    منجلاب فساد.

    تشبیه، منجلاب: گودالی که در ان آب های بد بو و کثیف جمع گردد.

    فی الجمله نماند ... که نخورد.

    معاصی: گناهان، جمع معصیت

    منکر: زشت، ناپسند

    مُسکر: چیزی که خوردن آن مستی آورد مثل شراب

    آرایه ها: جمله تضمین است از گلستان سعدی باب هفتم، حکایت پنجم.

    سجع: واژه های سجع: نماند، نکرد، نخورد.

    من گوش استماع ندارم لمن قول.

    تضمین مصراعی است از سعدی از بیت:

    بی دل گمان مبر که نصیحت کند قبول             من گوش استماع ندارم لمن تقول

    معنی مصراع چنین است: من گوشی برای شنیدن ندارم، برای که می گویی؟!

    کبوتری که دگر آشیان نخواهد ...

    کبوتری که سرنوشت برای او مرگ رقم زده است و مقدر شده است که دیگر به آشیانه باز نگردد قضا او را به دانه می فریبد و به سوی دام می کشاند. همه ی امور در دست سرنوشت است، ما از خود اختیاری نداریم. ذکر این بیت از زبان خسرو، زبان حال همه کسانی است که همواره گناه، شکست ها و ناکامی و گمراهی های خود را به دوش سرنوشت می افکنند و حاضر نیستند مسئولیت، سستی ها و بی ارادگی ها و خطاهای خود را بپذیرد.

    بیاموزمت کیمیای سعادت             زهم صحبت بد جدایی جدایی

    سعادت و خوشبختی در گرو آن است که از همنشین های بد دوری نمایید.

    کیمیای سعادت: جوهر و اساس خوش بختی

    مایع حرف شویی

    سبک: نثر معاصر

    قالب: طنز

    محتوا: نکوهش پر حرفی و زیاده گویی

    نویسنده: جلال رفیع (دیگر آثار نویسنده: در بهشت شداد / فرهنگ مهاجم، فرهنگ مولد)

    درآمد

    جلال رفیع روزنامه نگار و منتقد معاصر اغلب می کوشد با نثر انتقادی خویش، مسائل فرهنگی و اجتماعی روزگار ما را به تصویر بکشد. یکی از این موضوعات، پُرگویی و سخنرانی های بی حد و اندازه ی مسؤولان کشور و وعده ها و وعیدهای انان است. نویسنده با زبان طنزآمیز خود به نکوهش این خصیصه می پردازد.

    نگاه طنزآمیز و کنایه ای به مسائل می تواند تاثیر برانگیز و اثر بخش و دلنشین تر از صراحت گویی باشد. با این نگاه نویسنده با ظرافت و ریزه کاری و دقیق، ضعف ها و ناراستی ها را با بزرگ نمایی در پیش چشم می آورد. این نثر می کوشد چنین هدفی را برآورده سازد.

    شرح مفاهیم مشکل درس

    ای بعضی از خطبا و ... کم تر سخن بسراییم.

    خطبا: جمع خطیب به معنی سخنران

    سخن بسراییم: سخن بگوییم.

    به قول حافظ، ای برادران رحمی ... شما هم رحمی.

    جمله تلمیح دارد به این بیت حافظ:

    یوسف عزیزم رفت ای برادران رحمی              کز غمش عجب بینم حال پیر کنعانی

    این همه انتشار امواج ... بس است.

    امواج مکتوب: به زبان طنز منظور سخنرانی هایی است که در نشریات چاپ می شود.

    امواج مصور: سخنرانی هایی که از شبکه های مختلف سیما پخش می شود.

    رادیو اکتیو: منظور سخنرانی هایی است که از رادیو – صدا- پخش می شود.

    مبحث حروف اضافه: به دو معنی ایهام دارد: 1- مبحث حروف اضافه در دستور زبان ؛ 2- سخنان زاید و بیهوده

    نامه ی اعمال جراید.

    تشبیه: روزنامه ها را به نامه ی اعمال تشبیه کرده است.

    آیا تره ای هم در عمل برای این حرف ها خرد خواهد شد؟

    تره خرد کردن: اهمیت ندادن، قابل ندانستن.

    جمله به صورت پرسش تأکیدی بیان شده است: هیچ کس به این سخنان اهمیت نمی دهد.

    پس ... بشوی اوراق اگر ... در دفتر نباشد!

    اشاره است به بیتی از حافظ:) تضمین)

    بشوی اوراق اگر همدرس مایی که علم عشق در دفتر نگنجد

    حافظ می گوید: اگر هم درس ما هستی علم رسمی را کنار بگذار و عشق را برگزین که فارغ از دفتر است. نویسنده ی مقاله مایع حرف شویی در ادامه ی جمله ی پیشین خود می گوید: اگر قرار است این سخنان به عملی منجر نشود همان بهتر که گفته نشود و آنچه گفته شده باطل و محو گردد.

    سعدیا گرچه سخن دان و ...

    سخن دان و مصالح گو بودن کافی نیست باید مرد عمل بود. آن چه مشکل را حل می کند عمل است نه سخن.

    خطابه های رم قدیم و ... عصر باستانی غرب؟!

    خطابه: سخنرانی، یکی از فنون علم منطق است و آن فنی است که گوینده، شنونده را قانع می کند و بر پذیرش سخنان خود مایل نماید.

    دموستنس: یکی از خطبای بزرگ آتن

    خطیب حرفه ای و کامپیوتری ...

    کامپیوتری به کنایه کسی را گویند که حافظه و حضور ذهنی قوی داشته باشد و اطلاعاتی متنوع و جامع در ذهن داشته باشد.

    اسب فصاحت در ... بوده است.

    با هنر نمایی تمام سخنرانی کردن.

    فصاحت : روانی کلام، شیوایی در سخن

    بلاغت: در اصطلاح اوردن کلام به مقتضای مقام. بلاغت مربوط است به معنی و فصاحت مربوط است به لفظ.

    اسب فصاحت و میدان بلاغت: تشبیه

    یعنی خطیب، سواره و مستمعان، پیاده بوده اند!

    سوار: مسلط، برتر، آگاه

    پیاده: زیر دست، ناگاه، فرودست

    خطیب بر مرکب چمون سخن سوار ... به مرکب خموش تبدیل کند.

    چموش: سرکش، بدرفتار

    مرکبِ چموشِ سخن: تشبیه. سخن و سخنرانی به اسب سرکش و بدرفتاری مانند شده است.

    مرکب چموش را به مرکب خموش تبدیل کند: در فنون سخنوری مهارت پیدا کند تا بتواند برل سخن مسلط شود.

    آرایه ها: تشبیه، جناس( چموش، خموش) تضاد( چموش، خموش)، مراعات نظیر( چموش، مرکب، سوار، خموش= رام)

    خطبا با آکروباسی های ... هیپنوتیزم می کردند.

    آکروباسی: بند بازی، در این جا منظور فنون گوناگون سخنوری و اقناع مخاطب است.

    هیپنوتیزم: خواب مصنوعی، در این جا منظور آن است که گویندگان، مخاطبان را به شدت تحت تاثیر القائات خود قرار می دادند و می توانستند هر سخنی را به شنونده القا کنند.

    ابزار علم کلام به این معنی ... مرغوب کرده بوده است.

    علم کلام: در اصطلاح علمی علم اصول عقاید است، در همه ادیان؛ در این جا منظور نویسنده این است که گویی این اصطلاح در نزد عده ای  معنی اصلی خود را از دست داده است و علم کلام به علم سخن و علم حرافی بدل گشته است!

    نطق آکروباتیک: آکروبات: ورزشی که در آن حرکات موزون و سنگین کنند.

    نطق آکروباتیک و ژیمناستیک کلامی: منظور بازی با کلمات و بیان سخنان فریبنده است

    مسحور: کسی را سحر و جادو کردن                مرعوب کردن: ترساندن

    می گوید لفظ اروپایی ... به معانی رونده!

    استفاده ای طنزآمیز است از شباهت های ظاهری کلمه ی ماشی که در عربی به معنی رونده و راه رونده است و کلمه ی ماشین به معنی اتومبیل.

    ندانم که این بار چرا ان تجربه، صفرا فزود.

    نتیجه ای بر عکس و متفاوت با آن چه انتظار داشتیم حاصل شده. اشاره است به این بیت مولانا:

    از قضا سرکنگبین صفرا فزود                روغن بادام خشکی می نمود

    مگر آنکه بگویم علل و ... پنجه در یقه افکندن

    نویسنده به طنز می گوید: می توانیم اشتباهات و کوتاهی خود را به پای خدا بنویسیم و بگوییم، تنها علل و اسباب در اختیار ماست و اثر و نتیجه در دست اوست، لابد او چنین خواسته است و البته به آن چه او می کند نمی توان اعتراض کرد.

    پنجه در یقه افکندن: کنایه از اعتراض کردن.

    کم گوی و گزیده گوی چون دُر                          تا ز اندک تو جهان شود پر

    لاف از سخن چو دُر توان زد                    آن خشت بود که پر توان زد

    معنی شعر: کم سخن بگو اما بکوش تا سخنان تو همچون دُر ارزشمند باشد تا در عالمی تأثیر بگذارد. به سخنان ارزشمند می توان افتخار کرد. پر گویی مثل خشت زدن است، افتخاری ندارد.

    بیاموزیم

    طنز

    طنز شیوه ی نقد و نکوهش غیر مستقیم است، و هدف آن هشدار دادن، اصلاح نابسامانی ها و ناهنجاری های اجتماعی است. طنز با نوعی درشت نمایی و با خنده همراه است. طنز نویس پزشک روح است. عبید زاکانی، فخر الدین علی صفی، دهخدا، نسیم شمال، جمال زاده، ابوالقاسم حالت و کیومرث صابری، طنزپردازان گذشته و معاصر ایران و ادبیات فارسی هستند.

    منبع مطلب : jamemehr90.blogfa.com

    مدیر محترم سایت jamemehr90.blogfa.com لطفا اعلامیه سیاه بالای سایت را مطالعه کنید.

    جواب کاربران در نظرات پایین سایت

    مهدی : نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    میخواهید جواب یا ادامه مطلب را ببینید ؟
    دانلود کنید
    مهدی 15 روز قبل
    0

    نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    برای ارسال نظر کلیک کنید