در حال پالایش مطالب میباشیم تا اطلاع ثانوی مطلب قرار نخواهد گرفت.
    توجه : تمامی مطالب این سایت از سایت های دیگر جمع آوری شده است. در صورت مشاهده مطالب مغایر قوانین جمهوری اسلامی ایران یا عدم رضایت مدیر سایت مطالب کپی شده توسط ایدی موجود در بخش تماس با ما بالای سایت یا ساماندهی به ما اطلاع داده تا مطلب و سایت شما کاملا از لیست و سایت حذف شود. به امید ظهور مهدی (ع).
    تبلیغات دانشگاه آزاد

    در زبان فارسی فعل اصلی ترین جز جمله است

    1 بازدید

    در زبان فارسی فعل اصلی ترین جز جمله است را از سایت نکس 98 دریافت کنید.

    درس چهارم زبان فارسی (2)اجزای جمله

    به نام  آفریننده ی زیبایی ها

    درس چهارم زبان فارسی سال دوم

    جمته ی ساده و اجزای آن

            می دانیم جمله به دو بخش نهاد و گزاره تقسیم می شود .

            در باره ی نهاد در جلسه ی قبل توضیح دادیم  . در این درس می خواهیم در باره ی گزاره و اجزای مختلف آن بحث کنیم .

          در زبان فارسی  جمله در کوچک ترین حدّ خود دو جزئی ودر بیش ترین حد چهار جزئی می باشد .

         جمله های دوجزئی : فعل آن ها ناگذر است یعنی فعل آن  فقط به نهاد نیاز دارد .

    مثال :خورشید  می درخشد .   خورشید (نهاد )   و    می درخشد (فعل ) است .

    اگر اجزای دیگری در این جمله بیاید  قید ویا متمم قیدی است  که جزو  اجزای اصلی جمله نمی باشند .

    مثال : خورشید  در آسمان به زیبایی می درخشد .  خورشید (نهاد )   ، می درخشد( فعل)

    در آسمان ( متمم قیدی )  و  به زیبایی (قید ) است .

       مهم ترین  فعل های ناگذر عبارتند از : باریدن - تابیدن -  پریدن پژمردن جوشیدن خندیدن درخشیدن دویدن روییدن شکفتن گریستن لرزیدن مردن آمدن رفتن و ...  .

        جمله های سه جزئی : فعل این نوع جمله هاگذرا است یعنی  علاوه بر نهاد به جزء دیگری نیاز دارند که ممکن است مفعول ، متمم یا مسند باشد ،پس جمله های سه جزئس سه نو عند :

    1-   جمله های سه جزئی با مفعول : در این جمله ها فعل به غیراز نهاد به مفعول هم نیاز دارد .

    مثال : دوستم یک کتاب داستان خرید .  دوستم (نهاد ) ،یک کتاب داستان  (مفعول )  و  خرید (فعل )

      نشانه ی مفعول :

          برای یافتن مفعول در جمله باید به نقش نمای « را » که نشانه ی مفعول است توجّه کنیم  که بعد از مفعول می آید . مثال :  من مادرم را دوست دارم .   در این جمله  « را » نشانه ی مفعول است و

    « مادرم » مفعول می باشد .   گاهی اوقات  نقش نمای « را» درجمله نمی آید در آن صورت باید با پرسش  « چه کسی را » ویا «چه چیزی را » به همراه فعل جمله  مفعول را بیابیم .

       مثال : دوستم کتاب خرید .  می پرسیم  ، دوستم چه چیزی را خرید ؟   در پاسخ می گوییم  «کتاب را» پس «کتاب » مفعول جمله است .

       مهم ترین فعل های گذرا به مفعول :

    آوردن  -  بستن – خوردن – پوشیدن – پرسیدن – دانستن – خواندن – خواستن – فهمیدن – نوشتن –دیدن – دوختن  - شنیدن و ...  .

       2 – جمله های سه جزئی با متمم : در این جمله ها فعل علاوه بر نهاد به متمم هم نیاز دارد . مثال :فاطمه به منظره می نگرد  .    فاطمه ( نهاد ) ، به منظره (متمم)  و  می نگرد ( فعل )

        نشانه ی متمم :

       نشانه ی متمم ، حرف اضافه ( به –  با –  تا –  از –  در -  برای و ... ) است که قبل از اسم می آید پس هر واژه ای که بعد از حرف اضافه بیاید متمم است . مثال :  رزمندگان اسلام با دشمن جنگیدند .    در این جمله «با»

    حرف اضافه و «دشمن » متمم است .

       توجّه : متمم ممکن است اجباری (متمم فعل ) ویا اختیاری (متمم قیدی ) باشد . برای تشخیص این دو نوع متمم باید بگوییم که بعضی از فعل ها به حرف اضافه ی اختصاصی نیاز دارند و متمم آن ها را در جمله نمی توان حذف کرد . مثال : مریم به بهترین امتیاز دست یافت .    در این جمله می پرسیم : مریم به چه چیزی دست یافت ؟ در پاسخ می گوییم :به بهترین امتیاز .   « به » حرف اضافه  و« بهترین امتیاز » متمم اجباری است چون فعل برای کامل شدن به آن نیاز دارد .  امّا بعضی از فعل ها به حرف اضافه ی اختصاصی نیاز ندارند و ممکن است در یک جمله چند حرف اضافه با هم بیایند و ما بتوانیم آن ها را از جمله حذف کنیم بدون این که به ساختار جمله لطمه ای وارد شود . مثال : پرندگان از ترس از روی شاخه ی درخت پریدند . در این جمله فعل «پریدند» یک فعل ناگذر است و به متمم نیازی ندارد پس «ترس » و «روی شاخه ی درخت » متمم قیدی هستند .و می توانیم آن ها را از جمله حذف کنیم .

          مهم ترین فعل های گذرا به متمم :  

         آویختن – اندیشیدن – بالیدن – چسبیدن – ترسیدن – نگریستن – گریختن – رنجیدن -  جنگیدن – رسیدن -  ماندن – قرارگرفتن – پرداختن – و ...     .

         - نوع دیگر متمم ، متمم اسم است که اسم به آن نیاز دارد وفعل به آن نیاز ندارد و با اسم همراهش یک گروه را تشکیل می دهد . مثال : برادرم به نقّاشی علاقه دارد .  در این جمله «علاقه » مفعول است و «به نقّاشی»

    متمم علاقه است و با هم گروه مفعولی می شوند .

       3-جمله های سه جزئی با مسند : در این جمله ها فعل علاوه بر نهاد به مسند هم نیاز دارد یعنی فعل گذرا به مسند است . مثال : نام کتاب آسمانی ما قرآن است .     نام کتاب آسمانی (نهاد )  ،  قرآن  (مسند ) و است (فعل اسنادی )

         روش پیدا کردن مسند  :  مسند مانند متمم و مفعول نقش نما ندارد و در جمله هایی که فعل اسنادی (ربطی ) (است ،هست ، بود ، شد ، گشت ، گردید )دارد ،  قبل از فعل قرار می گیرد .

                          کار در کلاس :

    اجزای جمله های زیر را مشخص کرده ،بگویید چند جزئی هستند ؟

    1-    سپیده که می شکفد ،ستاره ها می پژمرند .

    2-    پرنده ی منزوی روی تک درخت آشیانه می سازد .

    3-    این کار به زحمتش می ارزد .

    4-    عابر شب گردی غرق تماشای ستاره ی اقبالش شده بود .

    پاسخ سؤالات :

    1-    سپیده : نهاد            می شکفد : فعل         جمله دو جزئی

    ستاره ها : نهاد         می پژمرند : فعل          جمله دو جزئی

    2-    پرنده ی منزوی : نهاد         آشیانه : مفعول       می سازد : فعل        جمله سه جزئی

    3-    این کار :نهاد           به زحمتش : متمم            می ارزد : فعل

    4-    عابر شب گردی : نهاد            غرق تماشای ستاره ی اقبالش : مسند          شده بود: فعل اسنادی

    جمله های چهار جزئی :

         جمله های چهار جزئی ، چهار نوعند :

       1-جمله های با مفعول و متمم : مثال : سرانجام پدرم تصمیمش را به ما گفت .    پدرم (نهاد ) ، تصمیمش (مفعول)  ،   ما (متمم ) و گفت (فعل)

      فعل این جمله ها علاوه بر نهاد به مفعول و متمم نیاز دارد .

    2-    جمله های بامفعول و مسند : فعل این جمله ها به غیر از نهاد به مفعول و مسند نیاز دارد .

    مثال : وزش باد هوای تهران را پاکیزه کرد .       وزش باد (نهاد )  ،   هوای تهران (مفعول )  ،   پاکیزه (مسند )   

    کرد (فعل)

          توجّه : علاوه بر فعل های اسنادی ، فعل های دیگری نیز هستند که ممکن است مسند بپذیرند  و آن در صورتی است که در جمله مفعول و یا متمم داشته باشیم و این فعل ها در کتاب ذکر شده است .

    3-    جمله های با متمم و مسند : فعل این جمله ها نیز علاوه بر نهاد به دو جزء متمم و مسند نیز نیاز دارد.  مثال : اهل محل به او پهلوان می گفتند .     اهل محل (نهاد  ،  به او (متمم ) ،  پهلوان (مسند )

    می گفتند (فعل )

    4-     جمله های با دو مفعول : فعل هایی که در جمله به غیر از نهاد به دو مفعول نیاز دارند :

     مثال :  دیوار اتاقت را رنگ بزن .     (تو) محذوف (نهاد) ، دیوار اتاقت (مفعول ) ، رنگ (مفعول ) ، بزن (فعل)

            کار در خانه :

    اجزای جمله های زیر را روی نمودار مشخص کنید :

    1-    معلم به تمام سؤالات ما پاسخ داد .

    2-     بچّه را غذا بده .

    3-    از دیرباز پزشکان پیش گیری را مؤثرتر از درمان می دانستند .

    منبع مطلب : amoladabiat.blogfa.com

    مدیر محترم سایت amoladabiat.blogfa.com لطفا اعلامیه بالای سایت را مطالعه کنید.

    جواب کاربران در نظرات پایین سایت

    مهدی : نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    میخواهید جواب یا ادامه مطلب را ببینید ؟
    مهدی 10 روز قبل
    0

    نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    برای ارسال نظر کلیک کنید